MAYINLI KOLTUK

(Güncel Bakış haber sitesinde 26.12.2016 tarihinde yayınlanmıştır)
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan 15 Temmuz Darbe girişimi sonrasında parlamenter sistemi zorlamaktan vazgeçeceğini açıklamıştı.
Olağanüstü hal tam da istemiş olduğu Başkanlık sistemini uygulamasını sağlıyordu. Bakanlar Kurulu’na daimi başkanlık ediyor, Kanun Hükmünde Kararname çıkarıyor, üstelik Anayasa Mahkemesi de denetlemiyordu. Fiilen ne hukuki ne meclis denetimi çalışmadığı için en fazla OHAL’i uzatarak mevcut pozisyonunu korumaya çalışıyordu.
Bir anda Devlet Bahçeli Başkanlık sistemini gündeme taşıdı.
Anayasa değişikliği metninin yazımı sürecinde Devlet Bahçeli birtakım yetkilere, denetimsizliğe karşı çıkıyormuş gibi bir hava yansıtıldı. Binali Yıldırım’la çay kahve içmeye bile fırsat vermeyecek kısalıkta görüşmelerde varılan mutabakatın metnini beklemeye başladık.
TBMM’ne sunulan Anayasa değişikliği metni, Bahçeli’nin kabul ettiği sistemin, AKP’nin bile hayal edemeyeceği bir TEK ADAM rejimi olduğunu, Devlet Bahçeli’nin ne parlamentonun işlevini ne de denge-fren mekanizmalarını hiç önemsemediğini, tek katkısının tam başkanlık sistemine Cumhurbaşkanlığı ismini koyarak Başkanlığa tepkili halkın kafasını karıştırmaya yönelik kozmetik bir müdahale olduğunu ortaya çıkardı.
Devlet Bahçeli’nin bu olağanüstü hizmet karşılığı olarak Başkan Yardımcılığı (*) koltuğuna oturmayı hedeflediği de artık sır değil.
Şimdiye kadar parlamenter rejimi savunmuş, Başkanlık sisteminin Türkiye için büyük bir tehlike olduğunu söyleyegelmiş Devlet Bahçeli’nin uğruna Türkiye’nin bütün sistemini değiştirmeye çalıştığı koltuğa daha dikkatle bakmak lazım.
Anayasa değişikliği teklifinde Başkan Yardımcısı maddeleri şöyle geçiyor:
“Madde 9: Cumhurbaşkanı, cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanları atar ve görevlerine son verir.
Madde 11: Cumhurbaşkanı, seçildikten sonra bir veya daha fazla Cumhurbaşkanı Yardımcısı atayabilir ….
Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde 45 gün içinde Cumhurbaşkanlığı seçimi yapılır. Yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder ve cumhurbaşkanının yetkilerini kullanır. …
Cumhurbaşkanının hastalık ve yurtdışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cumhurbaşkanına vekalet eder ve cumhurbaşkanının yetkilerini kullanır. …
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.
TBMM üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan olarak atanırlarsa üyelikleri sona erer. “
Maddelerin ışığında Başkan Yardımcısı koltuğunun sağlamlığına bakalım.
Amerikan sisteminde Başkan, daha seçim aşamasında Başkan yardımcısını da ilan eder ve başkan yardımcısı tek kişidir. Halk, Başkanla beraber başkan yardımcısını da seçmiş olur. Başkan yardımcısı başkan tarafından görevden alınamaz.
Deyim yerindeyse Başkanın stepnesidir!
Getirilen teklifte ise, Başkan yardımcısı böyle bir güvenceye sahip değil.
Bahçeli’nin Başkan Yardımcısı olarak tek kişi olacağı garanti değil. Kaç kişinin Başkan Yardımcısı olacağı bile belli değil, dolayısıyla gerekli durumlarda vekaletin hangi Başkan Yardımcısında da olacağı da belli değil. Daha da önemlisi bir ay sonra görevden alınmayacağını kim garanti edebilir?
Cumhurbaşkanının partisi ile ilişkisi konusu, biraz muğlak da olsa anayasa değişikliğinde düzenlenmiş, ama başkan yardımcısının ve bakanların parti ile ilişkisi konusunda herhangi bir düzenleme yok.
Cumhurbaşkanının parti ile ilişkisi devam ettiğine göre, Başkan Yardımcısının da partisi ile ilişkisi devam eder dersek, bu resmen AKP-MHP koalisyonudur. Hani Başkanlık sistemi koalisyonu engellemek içindi? AKP’nin başkanlığa ait temel argümanı en baştan çöker!
Başkan Yardımcısının parti ile ilişkisi olamaz dersek, soru şudur: Bahçeli MHP genel Başkanlığını mı bırakacak, yoksa MHP’yi mi kapatacak?
Devlet Bahçeli, Başkan Yardımcısı atandığında milletvekilliği sona erecek. Mecliste yerine yedek milletvekili geçecek. Yani Başkan yardımcılığı görevinden alınırsa tekrar meclise dönemeyecek. Sade vatandaş olacak. Partisi ile ilişkisi devam ediyorsa milletvekili olmadan genel başkanlık mı yapacak?
Başkanlık sisteminin MHP’yi eriteceği yok edeceği aşikardır, Devlet Bahçeli’nin kişisel ikbaline sunduğu da bu mayınlı koltuktur.
Değer mi?
(*) Cumhurbaşkanlığı ile anlatılan “başkanlık” olduğu için Cumhurbaşkanı yardımcısı yerine başkan yardımcısı kullanılmaktadır.